Suudi Arabistan, gazeteci El Türki’yi “Vatana İhanetten” İdam Etti

Suudi Arabistan yönetimi, rejimi eleştirdiği gerekçesiyle tutuklanan gazeteci Türki el Casir’i (“Turki al‑Jasser”) “vatana ihanet, terörizm ve ulusal güvenliği zayıflatma” gibi suçlamalarla yargılayarak 14 Haziran 2025 tarihinde idam etti. Casir yaklaşık yedi yıldır cezaevindeydi .

Kimdi Türki el Casir?

• Yaşı: Geçmiş kaynaklara göre 40’lı yaşlarda, bazı yayınlarda 47–49 olarak belirtiliyor .
• Mesleği ve faaliyetleri: Arab Baharı, kadın hakları ve yolsuzluk konularında yazılar yazan önde gelen bir yorumcu ve “Kashkol” adını taşıyan anonim X (eski Twitter) hesabının sahibi olarak biliniyordu.
• Tutuklama ve yargı: 2018’de evine baskın düzenlenerek tutuklandı. Cihazlarına el konuldu, kötü muamele gördüğü iddia edilmekte ve duruşması kapalı kapılar ardında gerçekleştirildiğini öne süren raporlar bulunuyor.

Suçlamalar ve yargı süreci

Resmî açıklamalara göre Casir, Suudi kraliyet ailesine yönelik eleştirel paylaşımları nedeniyle “vatana ihanet, devletin güvenliğini zayıflatmak, yabancı güçlerle işbirliği, terörizmi finans etmek” gibi ağır suçlamalarla suçlandı. Karar, ülkenin en yüksek mahkemesi tarafından da onaylandı .

Uluslararası tepkiler

• Basın özgürlüğü savunucuları: Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) ve Basın Özgürlüğü Komitesi (CPJ), idam kararına sert tepki gösterdi; kararın rejim eleştirisine ölüm cezası vererek muhalefeti susturma çabası olduğunu belirttiler .
• Kaşıkçı etkisi: CPJ yetkilisi Carlos Martínez, “Jamal Kaşıkçı davasında adalet sağlanmaması, basın üzerindeki baskıyı artırdı” diyerek idamın bu ortamın bir parçası olduğuna dikkat çekti .
• Siyasiler ve kurumlar: Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve birçok insan hakları örgütü Suudi Arabistan’ı ifade özgürlüğüne saygı göstermeye davet etti.

Küresel yansımalar

• Cezaevi koşulları: Suudi Arabistan’da 2024 yılında yaklaşık 330 idam gerçekleştirildiği ve gazetecilerin ağırlıklı hedef olduğu bildiriliyor .
• Basın özgürlüğünde Türkiye örneği: Tunçel Casir’in idamı, Jamal Kaşıkçı cinayeti sonrası gelen uluslararası baskının devamı niteliğinde olduğu gerekçesiyle dünya çapında tepki topluyor.

Sonuç

Türki el Casir’in idamı, Suudi Arabistan’ın eleştirel seslere karşı izlediği sert politikayı bir kez daha gözler önüne serdi. Gizli yürütülen yargı süreci ve ölüm cezasının infazının hızlı gerçekleşmesi, uluslararası hukuk ve insan hakları normlarına dair ciddi soru işaretleri yaratıyor. Batı ülkeleri ve insan hakları savunucuları, Riyad’a ifade özgürlüğüne saygı çağrılarını yükseltmiş durumda.